Co zwiedzamy?

ul. Purkyniego 11 50-155 Wrocław

 

Niepowtarzalna okazja !!!

Jedynie przez cztery tygodnie od 1 do 28 lutego w holu Muzeum Narodowego we Wrocławiu podziwiać będzie można największy na świecie (5 x 10 m) obraz bitwy pod Grunwaldem autorstwa współtwórców Panoramy Racławickiej Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego, sprowadzony specjalnie z Muzeum Historii Miasta Lwowa przez Wałbrzyską Galerię Sztuki BWA Zamek Książ. Obraz ten wraz z dziełami Styki i Kossaka prezentowany będzie na wystawie Bitwa pod Grunwaldem oczami twórców Panoramy Racławickiej, przygotowanej z okazji 600-lecia bitwy pod Grunwaldem i 25-lecia Panoramy Racławickiej we Wrocławiu.
Bilet z Panoramy Racławickiej upoważnia do bezpłatnego zwiedzania wystawy !!!

 

Panorama Racławicka

PANORAMA RACŁAWICKA we Wrocławiu to jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie podziwiać można relikt dziewiętnastowiecznej kultury masowej. Wielkie malowidło (15x114m), dzięki zespoleniu szczególnych zabiegów malarskich (specjalna perspektywa) i technicznych (oświetlenie, sztuczny teren, zaciemnione, kręte podejście), "przenosi" widza w inną rzeczywistość i inny czas. Panorama Racławicka to pierwsze i jedyne zachowane do dziś polskie dzieło tego rodzaju.

 

Pomysłodawcą Panoramy był znany lwowski malarz Jan Styka (1858-1925), który zaprosił do współpracy znakomitego batalistę Wojciecha Kossaka (1857-1942). Pomagali im: Ludwik Boller, Tadeusz Popiel, Zygmunt Rozwadowski, Teodor Axentowicz, Włodzimierz Tetmajer, Wincenty Wodzinowski i Michał Sozański.

 

Autorom pomysłu zależało głównie na upamiętnieniu tradycji narodowych w setną rocznicę Insurekcji Kościuszkowskiej i zwycięskiej bitwy stoczonej 4 kwietnia 1794 pod Racławicami przez wojska powstańcze - z udziałem słynnych kosynierów - pod wodzą generała Tadeusza Kościuszki (1746-1817) - z wojskami rosyjskimi dowodzonymi przez generała Tormasowa. "Krzepiąca serca" bitwa racławicka miała dla będącego wówczas w niewoli narodu niezwykłe znaczenie. Dlatego organizowana w roku 1894 we Lwowie Powszechna Wystawa Krajowa była dobrą okazją do realizacji projektu Styki. Specjalnie tkane płótno zakupiono w Brukseli, żelazną konstrukcję rotundy projektu Ludwika Ramułta - w Wiedniu. Budynek rotundy, usytuowanej w Parku Stryjskim we Lwowie gotowy był w lipcu 1893. Olbrzymie malowidło powstało w ciągu zaledwie 9 miesięcy, między sierpniem 1893 a majem 1894. Uroczyste otwarcie Panoramy Racławickiej nastąpiło 5 czerwca 1894. Od początku cieszyła się niesłabnącym zainteresowaniem widzów i od razu stała się głównym magnesem przyciągającym do Lwowa rzesze turystów.

 

Po II wojnie światowej, w 1946 roku malowidło wraz z częścią zbiorów Ossolineum trafiło do Wrocławia. Tu kolejne Społeczne Komitety czyniły starania o konserwację i ekspozycję płótna. Oczekiwania wielu Polaków spełniły się dopiero po wstrząsie sierpnia 1980. Ponowne udostępnienie Panoramy nastąpiło 14 czerwca 1985. Ogromna atrakcja starego Lwowa stała się natychmiast główną atrakcją Wrocławia.

 

Wspołcześni widzowie także mogą uczestniczyć w niecodziennym spektaklu złudzeń. Wśród licznych gości zwiedzających Panoramę Racławicką znaleźli się: papież Jan Paweł II, królowa Holandii Beatrix i Czesław Miłosz.

 

 

Mała Rotunda

Specjalnie dobudowane pomieszczenie do którego wchodzi się z holu głównego, w którym ukazuje się historyczne aspekty bitwy pod Racławicami. Wejście do niej znajduje się za kasą biletową, obok wejścia na platformę widokową. W środkowej części rotundy prezentowana jest plastyczna mapa terenu, powtarzająca układ topograficzny rejonu, na którym odbywała się bitwa racławicka. Kolorowymi diodami zaznaczono pozycje i ruchy wojsk walczących w bitwie - wojska polskie (diody żółte) i wojska rosyjskie (diody zielone). Przebieg bitwy racławickiej w oparciu o historyczne źródła przedstawia komentarz czytany przez lektora (w sześciu językach: polski, angielski, niemiecki, rosyjski, francuski, hiszpański), ożywiany dodatkowo przez zapalające się odpowiednio partie kolorowych diod. Informacje historyczne zawarte w komentarzu można tu skonfrontować z artystyczną wizją Kossaka i Styki. W gablotach na obrzeżach rotundy znajduje się ekspozycja Barwa i broń wojsk walczących pod Racławicami 4 kwietnia 1794. Prezentowanych jest na niej 107 figurek ukazujących żołnierzy polskich i rosyjskich, w mundurach z epoki. W gablotach przedsionka Małej Rotundy wystawione są szkice malarskie, jakie Jan Styka i Wojciech Kossak wykonali na polach racławickich w kwietniu 1893 r. oraz malowany projekt plakatu Panoramy we Lwowie z 1894 r.

 

 

Hol główny

W czterech, wydzielonych, półkolistymi zakolami na ścianie południowej i zmiennym poziomem posadzki, aneksach można zapoznać się prezentacjami multimedialnymi, rozszerzającymi naszą wiedzę o Panoramie Racławickiej, jej twórcach i losach, szczegółach konserwacji oraz o innych europejskich panoramach.

1. Aneks pierwszy (na wprost wejścia) - przestrzenna mapa z zaznaczonym szlakiem bojowym Insurekcji Kościuszkowskiej od Krakowa przez Racławice, Szczekociny, Połaniec, Warszawę do Maciejowic
2. Aneks drugi - na monitorze przedstawiane są prezentacje o innych polskich panoramach, panoramach europejskich oraz o twórcach Panoramy Racławickiej (w języku polskim)
3. Aneks trzeci - na monitorze emitowany jest film o konserwacji Panoramy Racławickiej i przygotowaniu jej do ekspozycji we wrocławskiej rotundzie ( w języku polskim)
4. Aneks czwarty - na monitorze przedstawiane są te same prezentacje co w 2 aneksie, ale w wersji angielskiej

 

Wystawy czasowe

1) W witrynie holu Panoramy eksponowana jest wystawa Dostojni goście w Panoramie Racławickiej, ukazująca na fotografiach wizyty w Panoramie ważnych gości (m.in. Papież Jan Paweł II, królowa Holandii Beatrix, król Belgów Albert II) oraz ich wpisy do Księgi Honorowej.

 

2) Polskie Cmentarze Kresowe
Wystawa fotografii pn. Polskie Cmentarze Kresowe, autorstwa Ryszarda Sławczyńskiego, skierowana jest głównie do młodego pokolenia i nawiązuje do dnia Wszystkich Świętych oraz Narodowego Święta Niepodległości. Mottem wystawy jest cytat z wiersza W. Pola: A czy znasz ty, bracie młody,/ Twojej ziemi bujne płody?/Pola bitew - ojców groby -/ I pomniki  starej doby?/ Twe kurhany i mogiły,/ I twe dzieje, co się śćmiły?
Na ekspozycję składają się zdjęcia wykonane na przestrzeni ostatnich kilku lat, w trakcie licznych wędrówek autora po Kresach. Ogółem prezentowanych jest ponad 140 fotogramów w formacie A4. Trzon ekspozycji stanowią dwie najpiękniejsze a zarazem najstarsze polskie  nekropolie: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie oraz Cmentarz na Rossie w Wilnie. Ponadto zdjęcia wykonane zostały w Jazłowcu, Buczaczu, Berdyczowie, Humaniu, Żytomierzu, Zbarażu, Grodnie, Krzemieńcu, Nowogródku, Lidzie, Głębokim oraz Miorach. Wśród fotografii znajdziemy nagrobek: M Konopnickiej, G. Zapolskiej, E. Orzeszkowej, A. Grotgera, W. Bełzy, W. Syrokomli, J. Lelewela, J. K. Ordona, S. Goszczyńskiego, A. Wiwulskiego, S.i E. Słowackich oraz Jana i Cecylii z Bohatyrowicz nad Niemnem.
Na wystawie obejrzeć można również groby uczestników insurekcji kościuszkowskiej z 1794 roku.  Wśród nich znajduje się nagrobek Antoniego Kobylańskiego (1773-1841), ułana wojsk polskich, pochowanego na cmentarzu w Buczaczu. Innym powstańcem jest pochodzący z Wielkopolski Franciszek Zaremba (1751-1863). Zmarł on we lwowskim szpitalu głównym i jak podaje krakowski Czas w wielkim ubóstwie. Trumna niesiona była na cmentarz  przez dawnych żołnierzy  Księstwa Warszawskiego oraz młodzież. Na trumnie położono czapkę kościuszkowską, która była jedyną oznaką niesionych za młodu w obronie Ojczyzny zasług zmarłego.  Kolejnym powstańcem jest Antoni Piórecki (1764-1870), którego ciało złożono na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Piórecki został ranny w bitwie pod Maciejowicami 10 października 1794  roku. Następstwem odniesionych ran był paraliż i dlatego ostatnie kilkadziesiąt lat swojego życia spędził pod opieką syna w Rzęśni Polskiej. Ceremonia pożegnalna stała się okazją do przypomnienia sprawy narodowej i przebiegała w trakcie zapadającego zmierzchu, wśród licznie zebranych mieszkańców Lwowa. Przed opuszczeniem trumny do grobu mowę pożegnalna wygłosił poeta Kornel Ujejski. Mówił o potrzebie przedkładania potęgi ducha patriotycznego nad dobrami doczesnymi. Na koniec poeta powiedział do zebranych: My kosami zabieraliśmy armaty, wy i z armatami nie podołacie wrogom, jeśli nie poprawicie się. Takie słowa i skargi idą do mnie z tej trumny -

 

R. Sławczyński

 

Honorowy patronat nad wystawą objął

kard. Henryk Gulbinowicz

 

Zapraszamy na wernisaż do Panoramy Racławickiej

20 października 2009 r. (wtorek), o godz. 18.00

Organizatorem wystawy jest Dolnośląskie Towarzystwo Integracji Kulturalnej

Magnolia - Dwór Polski we Wrocławiu.

Zdjęcia oglądać można w godzinach otwarcia Panoramy Racławickiej,

do końca listopada br.,

wstęp wolny